اندیشه‌های میرداماد (بخش نخست)


جایگاه میرداماد در علوم رسمی و علوم غریبه و به طور خاصّ علم حروف، بی بدیل است. او جزو معدود عالمانی است که در این حوزه اثر رسمی نگاشته است و نوشته‌هایش دارای اشتهار است. دربارۀ نوشته‌های میر سخن بسیار است و به سادگی نمی توان حقّ مطلب را ادا کرد. او از یک سو فیلسوفی است دقیق النظر که بر فیلسوف بزرگی چون ملّاصدرا سمت استادی دارد؛ از سوی دیگر در غالب علوم اسلامی و بیشتر فنون عهد خودش دارای تخصّص و استادی است و از همه مهم‌تر، دارای سبکی ویژه است که هم به زندگی علمی او و هم به آثار قلمی‌اش امتیاز می‌بخشد. این گفتار او معروف است که در تعرّض به کسی که در باب نوشته‌های او سخنی سبک نوشته بود، با اقتدار گفته بود:«نهایت مرتبۀ بی‌حیایی است که نفوس معطّله و هویّات هیولانیّه در برابر عقول و جواهر قادسه به لاف گزاف و دعوی بی معنی برخیزند. این قدر باید شعور داشت که سخن من فهمیدن هنر است؛ نه با من جدال کردن و بحث نام کردن.»

حکمت از نظر میرداماد

میرداماد معتقد است حکمت واقعی عبارت است از دریدن پرده‌های وهم و گذر از طبیعت و کسب نور از عالم قدسی و کسی که چنین بنیایی نداشته باشد، مانند کوری مادرزاد است که روی زمین به سیاحت مشغول است. اینان رهگذرانی هستند که سالک طریقت جلدانه. به ساز وهم می‌رقصند و با تنبور ظنّ حکم می‌کنند. پس بر شما باد «آل عقل» و «حزب یقین» و زیادی سخن گفتن و نشست و برخاست با آن‌ها. به درستی که به همان‌سان که بدن‌ها با هم در جنگ می شوند، عقل ها هم نبرد می‌کنند (= نبرد مغزها) و برای قلب‌ها هم انسدادهایی است، چونان انسداد اجسام: «إنّما الحکمة سداها و لحمتها نقض غشاوه الوهم و رفض کوره الطبیعة و الاستضائه بأضواء عالم القدس و من لیست تلک شاکلته فهو فی سبیل العلم کالأکمه فی سیاحة الارض … فهولاء یرقصون علی صنج الوهم و یقضون بساذج الظن. فإیاکم آل العقل و حزب الیقین و الإکثار من مخاطبتهم و مخالطتهم، فعساکم قد أعداکم منهم بعض الطباع و أنتم لاتشعرون فإنّ للنفوس حربًا کما للأبدان و للقلوب وضحًا کما للجثمان».

 

  • دریافت نسخۀ کامل این نوشتار:

  اندیشه‌های میرداماد (بخش نخست)

 

  • مطالعۀبیشتر:

اندیشه‌های میرداماد (بخش دوم)

اندیشه‌های میرداماد (بخش سوم)

 


اطلاعات نوشتار

عنوان: اندیشه‌های میرداماد (بخش نخست)

مؤلّف: کاظم حسینیان

اطلاعات نشریه: روزنامۀ اطّلاعات (ضمیمۀ فرهنگی)، چهارشنبه 5مهر 1396، صفحۀ 7 .


هشدار!

بازنشر این مطلب و استفاده از نسخۀ الکترونیک آن در فضای مجازی، منوط به کسب اجازه از مدیر «رسانۀ مجازی میرداماد» می‌باشد.

1 ستاره2 ستاره3 ستاره4 ستاره5 ستاره (هنوز امتيازی داده نشده)
Loading...

دیدگاهتان را بنویسید