اندیشه‌های میرداماد (بخش سوم)


میرداماد از حکمای بزرگ ایران است که به دشوار‌نویسی شهرت دارد. لازم به ذکر است که تفاوت چندانی میان آثار عربی و فارسی میرداماد وجود ندارد. تبیین اندیشه‌های این فیلسوف بزرگ کار آسانی نیست. آنچه می‌خوانید، ادامۀ بحث مبانی فکری میرداماد است که بخش‌های نخست آن در شمارۀ قبل ذکر شده است:

جایگاه حروف در طبّ روحانی

در اصطلاح ابنای حقیقت، بیان خواصّ بسایط و مرکّبات حروف و اسماء و آیات و ادعیه را باب ادویۀ مفرده و قرابادین طبّ روحانی می‌گویند و در صدر این باب گفته‌اند: رفع الأصوات في صوانع العبادات بخلوص النیّات یحال ما عقدته السموات الدایرات. میر فرماید: در کتاب «إیقاظات» نکات دقیقه و اسرار لطیفه در باب دعا و استجابات آورده‌ایم.

عدد و حروف

و کمّیّت ارقام حروف بیست و هشت صورت اصلی و بیست و دو نقطۀ فرعی است که مجموع پنجاه رقم باشد. بیست و هشت مرتبۀ ثانیۀ عدد تامّ است و بیست و دو مزاج عنصر است که عدد ثانی عشرات و مسطح مرتبۀ کمال عدد و عدد مستدیر است و پنجاه مزاج چهل که عقد رابع عشرات و مسطح مرتبۀ کمال عدد و خاتمۀ الاهیّات است؛ پس لا محاله تمامیّت فصل و خاتمیّت کمال و اجامع آمده از این جهت، اتمّ الأدیان و سیّد اللغات و أمّ الکتاب و خاتم الرساله و النبوّة (ص) به تنزیل آن مختصّ گشته تا زبان وحی‌ترجمانِ معجزْبیانش بر کمیّت خوش‌عنان بلاغت و براق عرش‌نشان براعت سوار شده، فرمود» اوتیت جوامع الکلم.

سواد اعظم حکمای اسلام و فلاسفۀ یونان مخارج ۲۸ گانۀ حروف را به حذای منازل ۲۸ گانۀ قمر از شرطین و بطین تا آخر اعتبار کرده و طبیعت هر حرف مناسب و مشاکل طبیعت منزل منسوب إلیه دانسته‌اند؛ همچنان‌که نفس کلّ ذلک کلّی قمر بأشواق و ابتهاجات و شروقات و انعکاسات اشعّۀ انوار قدسیّه و تخیّلات صور اوضاع جرمیّۀ مبداء میل اشتدادی و حرکت خاصّۀ مستدیر بود.

ارسطو در کتاب «اصطکاکات» گوید: هر حرفی از اصطکاک کوکبی خاصّ به درجۀ معیّن از برجی معیّن حادث شده. اوّل مریخ به اوّل درجۀ حمل مرور کرد و از اصطکاک ایشان «الف» تولّد یافت و علی هذا السبیل حدوث هر حرفی را با اصطکاک مرور کوکبی به جزوی معین از فلک متعلّق داشته‌اند.

 

  • دریافت نسخۀ کامل این نوشتار:

  اندیشه‌های میرداماد (بخش سوم)

 

  • مطالعۀبیشتر:

اندیشه‌های میرداماد (بخش نخست)

اندیشه‌های میرداماد (بخش دوم)

 


اطلاعات نوشتار

عنوان: اندیشه‌های میرداماد (بخش سوم)

مؤلّف: کاظم حسینیان

اطلاعات نشریه: روزنامۀ اطّلاعات (ضمیمۀ فرهنگی)، چهارشنبه 19مهر ۱۳۹۶، صفحۀ ۷ .


هشدار!

بازنشر این مطلب و استفاده از نسخۀ الکترونیک آن در فضای مجازی، منوط به کسب اجازه از مدیر «رسانۀ مجازی میرداماد» می‌باشد.

1 ستاره2 ستاره3 ستاره4 ستاره5 ستاره (هنوز امتيازی داده نشده)
Loading...

دیدگاهتان را بنویسید