اندیشه‌های میرداماد (بخش دوم)


میرداماد از حکمای بزرگ ایران است که به دشوار‌نویسی شهرت دارد. تبیین اندیشه‌های این فیلسوف بزرگ کار آسانی نیست. آنچه می‌خوانید، گامی در جهت ورود به جهان حکیم استرآباد است:

میرداماد حقیقت وحی را گفتگو و تخاطب عقل فعّال با نفس ناطقه می‌داند با الفاظ معیّنِ منظّم: «و حقیقة الإیحاء و الوحی مخاطبة العقل الفعّال للنفس الناطقة بألفاظ منظّمة مسموعة مفصّلة و له أنحاء مختلفة و مراتب متفاوتة بحسب اختلاف درجات النفس في أطوارها و أحوالها المختلفة».

میرداماد در پایان قبس نهم «قبسات» بعد از بحث دربارۀ فرشتگان، دربارۀ جن نیز سخن گفته است و گفتارش در نصاب تحقیق است. عبارت او چنین است: «إنّ لکلّ جرم سماوی بل لکلّ درجة فلکیّة، و کذلک لک قال امام المشکّکین فی المحصّل: علوم الروحانیّه فعلیّة و علوم الجسمانیّات انفعالیّه و قال: الأرواح الفلکیّة متصرّفه في هذا العالم. فإنّها هي المدبّرات أمرًا و هي المبدا و المعاد».

نجوم

«إن حرکات السماویّات کأنّها مناسک ملکیّة و عبادات فلکیّة … و لأجرام الفلکیّات حرکة وضعیّة فی الأوضاع الجزئیّة… حرکه عشقیّه شوقیّة إشراقیّة في الأشواق و الابتهاجات».

«إنّ کلّ جرم سماوی فهو حیوان مطیع لله جلّ ذکره و عزّ سلطانه متصرّف، فینظام الکون بالتدبیر متحل بمقدار قسط درجته و نصاب مرتبته بانتقاش صور الموجودات الکلیّة و الجزئیّة و أحوالها و أحکامها العینیّة و العقلیّة فی لوح نفسه و رقیم ذهنه و کتاب عقله و في زبور آل محمّد (ص): أیّها الخلق المطیع الدائب السریع المترد فی منازل التقدیر المتصرّف فی فلک التدبیر».

از جذوات

«… بر متبصّر سلیم الحدقة روشن شده خواهد بود که حضرت احدیّت مطلقه و قیمومیّت حقّه مبداء و معاد و اوّل و آخر است قیاس به نظام جُملی عالم کلّ، بل نسبت به هر ذرّه از ذرّات عوالم وجود في الترتیب النازل من لدنه سبحانه طولًا و عرضًا علی الإطلاق و این یکی از معانی اولیّت و آخریّت است جلّ ذکره و لا من باب التشبیه، بل من باب ضرب الأمثال و لله المثل الاعلی فی السموات و الارض».

 

  • دریافت نسخۀ کامل این نوشتار:

  اندیشه‌های میرداماد (بخش دوم)

 

  • مطالعۀبیشتر:

اندیشه‌های میرداماد (بخش نخست)

اندیشه‌های میرداماد (بخش سوم)

 


اطلاعات نوشتار

عنوان: اندیشه‌های میرداماد (بخش دوم)

مؤلّف: کاظم حسینیان

اطلاعات نشریه: روزنامۀ اطّلاعات (ضمیمۀ فرهنگی)، چهارشنبه 12مهر ۱۳۹۶، صفحۀ ۷ .


هشدار!

بازنشر این مطلب و استفاده از نسخۀ الکترونیک آن در فضای مجازی، منوط به کسب اجازه از مدیر «رسانۀ مجازی میرداماد» می‌باشد.

1 ستاره2 ستاره3 ستاره4 ستاره5 ستاره (هنوز امتيازی داده نشده)
Loading...

دیدگاهتان را بنویسید