میرداماد (خامنه‌ای)


«… میرداماد یکی از دانشمندان کم‌نظیری است که در هرسه بُعد دانش گام گذاشته و هرسه اقلیم را فتح نموده بود؛ هم دانشی فراگیر داشت و جامع العلوم بود و هم در موشکافی و تیز نگری کم نظیر به به حقّ پس از فارابی و ابن‌سینا و خواجه‌نصیر در این جهت نمونه‌ای درخشان به حساب می‌آمد. هم با بال اندیشه و با برکت شهود و روشن‌بینیِ برخاسته از عبادت‌ها و ریاضت‌های همیشگی خود، در آسمان تحقیق به مطالبی دست می‌یافت و نکاتی پنهان را کشف می‌کرد و شاید همین ویژگی‌های علمی او بود که می‌توانست صدرالمتألّهین را که خود یکی از ستارگان درخشان این آسمان است، شیفتۀ خود کند و به سوی خود بکشد.

قرائن تاریخی نشان می‌دهد که صدرالمتألّهین از میان اساتید خود، میرداماد را الگو نماد برتر و سرمشق اندیشه و عمل خود گرفته بوده است و با تمام ارادتی که به شیخ بهاء داشته و در اسانید حدیث و کتاب‌های دیگر خود از وی با تجلیل و عظمت یاد کرده (و به نظر می‌رسد که آئین ریاضت عملی و تهذیب نفس را از وی آموخته باشد)، ولی او را قطب خویشتن نمی‌داند و به اندازه‌ای که دلبسته و شیفته و مرید و تابع و وابسته به میرداماد است، به شیخ بهاء دلبستگی و وابستگی ندارد.

ویژگی‌های علمی میرداماد و روح تحقیق و بحث و اهمیّتی که به فلسفه می‌داده است، در این جاذبیّت عامل اصلی بوده و به احتمال قوی روش‌های زهد و ریاضت‌های شرعی و رفتار‌های عارفانۀ او نیز به عامل پیشین یاری می‌کرده است و ملّاصدرای جوان، دلباختۀ استاد، به همۀ درس‌های او می‌رفته و برای حل مشکلات علمی و فکری خود سر به خلوت او می‌زده و از محرمان راز وی نیز می‌بوده است.»

 

کتاب «میرداماد»، سرگذشت‌نامه‌ای است که به قلم سیّدمحمّد خامنه‌ای، در دو فصل اصلی تدوین شده است که یکی به زندگی، اساتید، ویژگی‌ها و مرتبه‌ی علمی میرداماد، و دیگری به آرای حکمی و فلسفی وی می‌پردازد.

از جمله ابهامات موجود در آثار ملاّصدرا،‌ رأی قطعی و صریح وی درمورد نظریّۀ «حدوث و قدم دهری» است؛ چه‌آنکه صدرالمتألّهین در هیچ کدام از آثار خویش متعرّض این بحث نشده و به قولی:‌ «با سکوت انکارآمیزی از کنار آن گذشته است». از برای این دغدغه، یکی از فصول کتاب «میرداماد»‌ به وارسی عقیدۀ ملّاصدرا دربارۀ به نظریّۀ استادش اختصاص دارد. در این بخش،‌ رابطۀ بین دو نظریّۀ حدوث دهری و حرکت جوهری و تعارضات احتمالی موجود در این دو دیدگاه و نظر نهایی ملّاصدرا،‌ مورد بررسی قرار گرفته‌اند.

این کتاب در سال 1380هجری‌شمسی، توسّط انتشارات بنیاد حکمت اسلامی صدرا و با بهای 36000 ریال به علاقه‌مندان عرضه شده است.

1 ستاره2 ستاره3 ستاره4 ستاره5 ستاره (هنوز امتيازی داده نشده)
Loading...

دیدگاهتان را بنویسید