شرح الصحيفة الکاملة السجّادیّة‌


کتاب «شرح الصحيفة ‌الکاملة السجّادیّه» که در برخی منابع «شرح الفوائد» نیز خوانده شده، مجموعه‌ای از تعلیقات مختصر میرداماد بر صحیفۀ کریمۀ سجّادیّه است که به ترتیب «قوله ـ قوله» تنظیم و نگاشته‌ شده‌اند.

 

این اثر که در سال 1025 هجری‌قمری و پس از کتاب «السبع الشداد» تألیف شده، نسخۀ مدوّن و بازبینی‌شدۀ تعلیقات میرداماد است که با خطبه‌ای ادیبانه آغاز می‌گردد. او در این تعلیقات به مباحث گوناگونی پرداخته است؛ از جمله:

  • فنون ادب و لغت عرب؛ بیشترین حجم حواشیِ میر را گره‌گشایی‌های دقیق ادبی و اشارات بلاغی تشکیل می‌دهند. وی در ذیل الفاظ نامأنوس و چندوجهیِ متن صحیفه، تذکّرات لغوی جالبی درج نموده و از بیان نکات صرفی و نحوی نیز دریغ نورزیده است.
  • علوم حدیث؛ میرداماد در مواضع مختلف، به نقد و بحث از سلسلۀ اسانید و مشایخ، ضبط دقیق نام اعلام و توثیق و تضعیف روات پرداخته و به منابعی همچون «الفهرستِ» شیخ طوسی، «الرجالِ» ابن داوود، «الرجالِ» نجاشی و «خلاصة الأقوال» علّامۀ حلّی ارجاع داده است. او در برخی فرازها، به تصحیفات و اشتباهات کاتبان و محدّثان نیز اشاره نموده است.
  • فلسفه و کلام؛ میرداماد ذیل مباحثی همچون «جبر و اختیار» و «نفس»، پس از تبیین مبادی تصدیقی و تصوّری، به تفسیر فلسفی متن صحیفه پرداخته و تفصیل مطلب را به کتب فلسفی خود و دیگران همچون الهیّات «شفاء»، ارجاع داده است.

همچنین، اشارات و نکات دیگری در زمینه‌های «علم هیئت»‌ و «فقه» نیز در این اثر به چشم می‌خورند.

 

این کتاب از همان آغاز اثری ژرف بر شارحان و مترجمانی نهاد که به شرح و ترجمۀ صحیفۀ شریفه اقدام کردند. بدیع الزمان قهپائی در نگارش کتاب «ریاض العابدین»، از تعلیقات میرداماد اثر پذیرفته؛ چنان‌که مرحوم مدرّس خیابانی نیز در «ریحانة الأدب»، حواشیِ میرداماد را به خاطر تحقیقات جلیله‌اش ستوده است.

تعلیقات میرداماد نخستین بار در هامش شرح سیّدنمعةالله جزائری بر صحیفۀ سجّادیّه در سال 1317 هجری‌قمری به صورت چاپ سنگی منتشر شد و بعدها، با تحقیق حجّة الإسلام و المسلمین سیّدمهدی رجائی و ذیل عنوان «شرح الصحيفة ‌الکاملة السجّادیّه»، در سال 1406 هجری‌قمری، از سوی مهدیّۀ میرداماد اصفهان به چاپ رسید. طبع اخیر در سال 1422 هجری‌قمری تجدید شده است.

 

  • مشاهده و دریافت کتاب:

کتابخانۀ دیجیتال جهانی / کتابخانۀ الرافد (نسخۀ متنی)

 

1 ستاره2 ستاره3 ستاره4 ستاره5 ستاره (هنوز امتيازی داده نشده)
Loading...

دیدگاهتان را بنویسید