- رسانۀ مجازی میرداماد - http://mirdamad.info -

دیدار با فیلسوفان سپاهان

«میرداماد با سخنان تازه از راه رسید. چه بسا دربارۀ مسائلی همچون حرکت از زمان قطب‌الدین شیرازی رأی تازه‌ای دیده نمی‌شد. میر نقطۀ پایانی بود بر دوره‌ای بس تاریک و پرتکرار. او فلسفه را تطهیر و فیلسوفان را دگرباره محبوب کرد. میرداماد بر خلاف گذشتگان، با جمع بیشتر سر‌و‌کار داشت تا با تفریق. او با جذب عناصر گوناگون، اندیشه‌های پیشینیان را که رو‌در‌‌روی یکدیگر قرار داشت، در امتداد هم نهاد و با یک تألیف هماهنگ، نظامی واحد را پدیدار ساخت. فلسفۀ میرداماد هماهنگ‌کنندۀ تفکّر برهانی و احوال عرفانی بود. او بیگانگی روش اشراقی و روش مشّائی را زدود و دین و علم را در پرتو معرفت عرفانی به هم آمیخت».

 

امروزه سرگذشت‌نگاری در غرب به صورت گسترده دنبال می‌شود ولی در کشور خودمان ایران که مهد تذکره‌نویسان بزرگ بوده است، هر روز از اهمیت آن کاسته می‌شود. درست است که باید به اندیشه‌های دانشمندان توجه نشان داد؛ ولی آیا ما را شرم نیست که نمی‌دانیم میرداماد در کجا به خاک رفته، میرفندرسکی در چه سالی چشم به جهان گشوده و خانه ملّاصدار کجا بوده است؟ همواره چندین تاریخ گوناگون از سال‌مرگ بزرگانمان در دست داریم و از درسگاه اندیشمندان ایرانی بی‌خبریم.

محمّدرضا زادهوش در کتاب «دیدار با فیلسوفان سپاهان»، کوشیده است تا با رویکرد دایرة‌المعارفی، فیلسوفان اصفهان را بر اساس سیر تاریخی معرّفی کند. او در مسیر بازشناسیِ حکمای اصفهان، با تتبّعی کامل، به تک‌نگاری‌ها، مقالات و مداخل دایرة‌المعارفی مراجعه نموده است. این مجموعه از گذشته‌های دور و با مدخل «آذر شروه» آغاز شده و با نام «سیّد‌حسن فقیه‌امامی» به انجام می‌رسد. از بخش‌های خواندنی و ارزندۀ این فرهنگ، مداخل مربوط به میرداماد و مکتب فلسفی اصفهان است.

«دیدار با فیلسوفان سپاهان»، در سلسه منشورات نخستین همایش مکتب فلسفی اصفهان، توسط مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران در اسفند ماه سال ۱۳۹۱ با قیمت ۱۵۰۰۰۰ ریال به چاپ رسیده است.