الافق المبین


الافق المبین مفصّل‌ترین نگاشتۀ حکیم استرآباد، امیر محمّدباقر حسینی مشهور به میرداماد است. بنابر اجازاتی که از میرداماد به تنها داماد و شاگرد او یعنی، میرسیّد احمد علوی‌عاملی بر جای مانده، این اثر توسّط خود مؤلّف تدریس می‌شده و شاگردان بسیاری از ایران و شبه قارّه در درس او حاضر می‌شده‌اند. تا آنجا که این اثر به حوزۀ فلسفی شبه قارّه راه یافته و تا مدّتی مدید جزو کتب درسی آن سامان بوده است.
افزون بر این، با ورود آثار صدرالدین شیرازی و مخالفت مبنایی وی با آراء استادش میرداماد، این تخالف در شبه قارّه تأثیر به‌سزایی بر جای گذاشته؛ تا بدان جا که اندیشه‌وران شبه قارّه هماره در طول چند قرن به این مهم پرداخته و گاه جانب این سو و گاه آن سو را گرفته‌اند و بس عجب که این رونق علمی، هیچ جایگاه درخوری در ایران باز نکرده است.

 

این اثر به سودای دو «الصرحة» به رشتۀ تحریر درآمده که تمامی نسخ موجود از آن فقط دربردارندۀ یک «الصرحة» است؛ «الصرحة الاولی» به مباحث امور عامّه می پردازد و «الصرحة الاولی» به مباجث امور عامّه می پردازد و «الصرحة الثانیة» دربارۀ مباحث ربوبی بوده که در چند موضع از کتاب، بدان ارجاع داده شده است.

میرداماد این کتاب را در بردارندۀ نهایت اندیشه در کاوش عقلی می‌داند و دربارۀ آن آورده است: «إنّ الله بفضله یبلغنا أتمّ النصاب من إکمال الدین و إتمام النعمة بشروق شموس الحقّ و طلوع أقمار الیقین من مشارق أنوار هذا الأفق المبین».

طرفه آنکه میرداماد در این کتاب مبانی اصلی حکمت متعالیه همچون حرکت جوهری، تشکیک وجود و …، را مطرح نموده و مورد انتقاد قرار داده است. حال با توجّه به تاریخ تألیف این اثر و مقایسۀ آن با آثار صدرا، باید چنین پنداشت که یا آراء صدرا مربوط به طمان تلمّذ وی نزد میرداماد است یا ناظر به اقوال مطرح‌شده قبل از او.

 

تصحیح نخست این اثر، به همّت استاد عبدالله نورانی در سال 1385 هجری‌شمسی، از سوی انتشارات انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، به عنوان مجلّد دوم از مجموعۀ «مصنّفات میرداماد» و با قیمت 60000 ریال روانۀ بازار نشر گردید؛ و ویراست دوم آن به همراه حواشی مؤلّف و شاگردان وی، به تصحیح دکتر حامد ناجی‌اصفهانی و با بهای 440000 ریال، در سال 1386 هجری‌شمسی به طور مشترک از سوی مرکز پژوهشی میراث مکتوب و دانشگاه آزاد برلین منتشر شده است.

 

  • مشاهده و دریافت کتاب:

چاپ انجمن آثار و مفاخر: کتابخانۀ دیجیتال نور

چاپ مرکز میراث مکتوب: شبکة الفکر

 

1 ستاره2 ستاره3 ستاره4 ستاره5 ستاره (هنوز امتيازی داده نشده)
Loading...

دیدگاهتان را بنویسید