اخگرها (ترجمۀ القبسات)


فلسفه في حدّ ذاته دشوار است، به‌خصوص اگر بخواهی از اسرار فلسفۀ یکی از اسرارآمیزترین فیلسوفان مشرق‌زمین سر درآوری و او کسی نیست جز میر برهان‌الدین محمّدباقر استرآبادی مشهور به میرداماد، «معلّم ثالث» و متخلّص به «اشراق»، فیلسوف، متکلّم و فقیه برجستۀ دوران صفویّه و از ارکان مکتب فلسفی اصفهان. مهم‌ترین اثر او کتاب «القبسات» است که نام کامل آن در برخی از منابع «قبسات حقّ الیقین فی حدوث العالم» آمده است و چنان‌که از این عنوان آشکار است، مسئلۀ خلق جهان و چگونگی صدور عالم از باری‌تعالی در این کتاب مطرح شده است. میرداماد کتاب قبسات را بر ١٠ باب تنظیم کرده و هر باب را به‌عنوان «قبس» خوانده و هر قبسی مشتمل بر فصول کوچکی است که از آن‌ها تعبیر به «ومضه» و«ومیض» شده است. کلمۀ «قبس» به معنی «اخگر» یا «پارۀ آتش» است. «ومضه» یا «ومیض» از ریشۀ «وَمَض» است که به معنی درخشیدن برق آمده. در صعوبت ترجمۀ این اثر همین بس که تاکنون هیچ ترجمه‌ای به زبان فارسی از این اثر صورت نگرفته است و تنها چاپ دوم این اثر به زبان عربی در سال ١٣٦٧ از سوی دانشگاه تهران با پیشگفتارهایی به قلم دکتر مهدی محقّق، دکتر سیّدعلی موسوی‌‌بهبهانی، پروفسور ایزوتسو، دکتر ابراهیم دیباجی، هانری کربن و فضل‌الرحمان به زیور طبع آراسته شده است.
از آن سال تاکنون ٢٧ سال می‌گذرد و از سال تألیف قبسات چهار قرن. از پس این سال‌ها و قرن‌ها تنها کسی که تن به این تهوّر و بی‌باکی داد و به ترجمۀ این اثر بی‌بدیل و به همان نسبت سخت و دشوار همّت گماشت، جهانشاه ناصر است. وی در آذرماه سال ۱۳۵۵ هجری‌شمسی در شهر بابل متولّد شد. پس از پایان تحصیلات ابتدایی و متوسّطه، در سال ۱۳۵۹ از دانشکدۀ حقوق دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل شد. وی در سال ۱۳۶۸ به عنوان نمایندۀ فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در کشور آلمان، نخستین مأموریّت رسمی خارج از کشور خود را آغاز کرد و با پایان دوران کوتاه مأموریّت خود، در دانشگاه بُن به تحصیل پرداخت. پس از پنج‌سال تحصیل در رشته‌های اسلام‌شناسی، حقوق اروپا، حقوق بین‌الملل و تاریخ هنر شرق،‌برای همیشه در کشور آلمان مقیم شد.

 

ترجمۀ «القبساتِ» میرداماد، نخستین تجربۀ جهانشاه ناصر در ترجمۀ متون اصیل فلسفی است که با ویراستاری طٰه حجازی، از سوی انتشارات ابصار، در سال ۱۳۹۴ هجری‌شمسی، با قیمت ۵۰۰۰۰ ریال، به بازار کتاب عرضه شده است.

 

  • مطالعۀ معرّفی کتاب در روزنامۀ شرق:

ترجمۀ قبسات میرداماد به فارسی، برای نخستین‌بار

 


نقد و نظر

 

«اخگرها»ی بی‌سامانی در خرمن حکمت یمانی

 (نقد ترجمه‌ای نااستوار از «القبساتِ» میـرداماد)

 

چکیده

القبسات، آخرین و مهم‌ترین تألیف فلسفی میرداماد است که به سودای تبیین و اثبات آموزۀ «حدوث دهری» به قلم آمده و از وجوه گوناگون علمی و تاریخی واجد اهمّیّت فراوان است. چندی پیش، برگردانِ پارسی این اثر گران‌سنگ با ترجمۀ آقای جهانشاه ناصر، ویراستاریِ آقای طٰه حجازی و زیر عنوان «اخگرها» به جامعۀ علمی عرضه شد. گفتار حاضر، پس از بازخوانی دریافتِ این مترجم از فلسفه و بیانِ میرداماد و عرضۀ آن بر متن اصلی القبسات، از نظرگاهی نقّادانه و از جوانب مختلف، ترجمۀ وی را به داوری نشسته است.

 

 

  • مطالعۀ نقد مفصّل کتاب:

  «اخگرهای بی‌سامانی بر خرمن حکمت یمانی»، به قلم حسین نجفی

 

1 ستاره2 ستاره3 ستاره4 ستاره5 ستاره (2 رأی از 5)
Loading...

دیدگاهتان را بنویسید