حمل اوّلی ذاتی و حمل شایع صناعی و …


چکیده:

یکی از مسائل مهم در فلسفۀ اسلامی، بحث از وجود ذهنی و اشکال‌های آن است. از میان اشکال‌هایی که بر وجود ذهنی مطرح شده است، دو اشکال بنیادهای این مسئله را با تردید مواجه کرده است: اشکال اجتماع جوهر و عرض؛ و اجتماع مقوله‌های عرضی تحت یکدیگر. مسئلۀ اصلی این مقاله نشان‌دادنِ کاربرد تمایز میان حمل اوّلی و حمل شایع در اثبات و حلّ اشکال‌های وجود ذهنی نزد میرداماد است. میرداماد در توسعه و بسط نظریّۀ تمایز میان حمل اوّلی ذاتی و حمل شایع صناعی، چه در اثبات و چه در حل معضل وجود ذهنی، از پیشگامان است. میرداماد نیز مانند حکمای عصر خود، با معضل اجتماع جوهر و عرض  در وجود ذهنی رو‌به‌رو بوده است و سعی بر آن داشته تا به این اشکال پاسخی درخور بدهد. وی ابتدا با توجّه به مسئلۀ حمل، به اثبات اصل وجود ذهنی می‌پردازد و بعد از آن،‌با تمایز بین این دو حمل، به اشکال معروف وجود ذهنی پاسخ می‌دهد. پاسخ اجمالی که مقاله به مسئلۀ اصلی می‌دهد، این است که میرداماد از لحاظ تاریخی یکی از طلایه‌دارانِ بحث از حمل اوّلی ذاتی و حمل شایع است و همان جوابی را در پاسخ به معضل وجود ذهنی ارائه کرده است که بعدها به نام شاگردش ملّاصدرا رایج شده است.

 

  • دریافت مقاله:

  حمل اوّلی ذاتی و حمل شایع صناعی و کاربرد آن نزد میرداماد در مسئلۀ وجود ذهنی

 


اطلاعات مقاله

عنوان: حمل اوّلی ذاتی و حمل شایع صناعی و کاربرد آن نزد میرداماد در مسئلۀ وجود ذهنی

مؤلّف: مهدی عسگری

اطلاعات و شمارۀ نشریه: دوفصلنامۀ منطق‌پژوهی، سال یازدهم، شماره 2، پاییز و زمستان 1399، صص 159-172.


هشدار!

انتشار این مقاله در «رسانۀ مجازی میرداماد» با کسب اجازه از نشریه و رعایت حقوق مولّف و صاحب اثر صورت گرفته است. بازنشر این مقاله و استفاده از نسخۀ الکترونیکی آن در فضای مجازی، منوط به کسب اجازۀ کتبی از ناشر بوده و تخلّف از آن موجب پیگرد قانونی است.

1 ستاره2 ستاره3 ستاره4 ستاره5 ستاره (1 رأی از 5)
Loading...

دیدگاهتان را بنویسید